AI levert pas duurzaam waarde op wanneer organisaties verder kijken dan productiviteitswinst en ook strategie, governance, financiële waarde en gedragsverandering integraal verbinden. Michel Hoeijmans van Improven zet uiteen hoe organisaties AI vanuit deze vier perspectieven kunnen benaderen.
Onlangs sprak ik een projectmanager die enthousiast vertelde hoeveel tijd hij inmiddels bespaart met AI. Vergaderverslagen die vroeger twee uur kostten, zijn nu binnen enkele minuten beschikbaar. Risico’s worden sneller uit documenten gehaald en voortgangsrapportages kunnen grotendeels met Copilot worden voorbereid. Een mooi resultaat. Precies het soort productiviteitswinst waar veel organisaties momenteel naar zoeken.
Toch stelde ik hem een andere vraag: “Wat doe je nu met de tijd die je bespaart?” Het bleef even stil. Dat moment is illustratief voor de fase waarin veel organisaties zich bevinden. We ontdekken steeds beter wat AI technisch kan, maar denken nog onvoldoende na over wat AI werkelijk verandert: in processen, in besluitvorming, in sturing en in de samenwerking tussen mensen.
AI helpt ons om bestaande werkzaamheden sneller uit te voeren. Dat is waardevol, maar het is nog geen transformatie. De echte verandering begint pas wanneer we ons afvragen of we het werk nog wel op dezelfde manier moeten organiseren.
Vrijwel iedere organisatie experimenteert inmiddels met generatieve AI, Copilot of AI-agents. De eerste toepassingen zijn vaak praktisch en overzichtelijk. AI helpt bij het schrijven van teksten, het maken van analyses, het samenvatten van vergaderingen en het automatiseren van routinematige werkzaamheden. Daarmee ontstaat snel enthousiasme. Een pilot laat zien dat de technologie werkt en medewerkers ervaren direct voordeel.
Maar na die eerste successen komen de moeilijkere vragen: Welke AI-toepassingen dragen werkelijk bij aan onze strategie, wat gebeurt er met de kosten wanneer we opschalen, welke processen moeten we herontwerpen en wat betekent dit voor functies, verantwoordelijkheden en leiderschap?
“Tijdwinst is nog geen transformatie.”
AI is dan niet langer een hulpmiddel dat door IT kan worden geïmplementeerd. Het wordt een organisatievraagstuk dat raakt aan strategie, data, financiën, governance, processen, leiderschap en gedrag. Juist daar zien we in de praktijk dat veel AI-initiatieven vertragen. Niet omdat de technologie niet functioneert, maar omdat de rest van de organisatie nog niet is ingericht op de mogelijkheden en consequenties ervan.
Vier perspectieven die samen het verschil maken
Bij Improven zijn we ervan overtuigd dat AI alleen duurzaam waarde toevoegt wanneer organisaties het vraagstuk vanuit alle relevante perspectieven bekijken.
Strategie: Waar creëert AI waarde?
Niet iedere mogelijke AI-toepassing is ook een verstandige investering. Organisaties moeten bepalen waar AI daadwerkelijk bijdraagt aan betere dienstverlening, efficiëntere processen, hogere kwaliteit of nieuwe verdienmogelijkheden. Zonder duidelijke prioriteiten ontstaat al snel een verzameling pilots zonder samenhang.
Governance: Wie houdt controle?
Organisaties moeten weten welke AI-toepassingen worden gebruikt, met welke data zij werken en wie verantwoordelijk is voor de uitkomsten. Dat vraagt om afspraken over eigenaarschap, privacy, beveiliging, transparantie en menselijke controle. Datakwaliteit is daarbij cruciaal. AI versnelt wat er al is. Als de onderliggende data onvolledig of onbetrouwbaar is, versnelt AI vooral de bestaande problemen.
Waarde: Wat levert AI aantoonbaar op?
AI brengt andere kostenstructuren met zich mee dan traditionele IT. Kosten kunnen afhankelijk zijn van gebruikersvolume, tokens, modellen, rekenkracht en het aantal handelingen dat een AI-agent zelfstandig uitvoert. Een toepassing die in een kleinschalige pilot betaalbaar lijkt, kan bij opschaling aanzienlijk duurder worden. Daarom moeten organisaties vooraf bepalen welke resultaten zij verwachten, hoe zij die resultaten meten en wanneer zij besluiten om een toepassing op te schalen, aan te passen of te stoppen.
Gedrag: Hoe verandert werk en leiderschap?
AI verandert niet alleen wat medewerkers doen, maar ook hoe zij denken, samenwerken en beslissingen nemen. Leidinggevenden moeten ruimte bieden om te experimenteren, maar tegelijkertijd duidelijke grenzen stellen. Medewerkers moeten leren wanneer zij AI kunnen vertrouwen en wanneer professioneel oordeel nodig blijft.
Eén integrale benadering vanuit Improven, It’s Value en TLAB
Een 360-gradenblik vraagt om verschillende expertises die vanaf het begin met elkaar samenwerken. Vanuit Improven verbinden we AI met strategie, processen, data, governance en implementatie. We helpen organisaties om kansrijke toepassingen te selecteren, een realistische roadmap op te stellen en AI verantwoord te verankeren in de bedrijfsvoering.
“Technologie kan worden geïnstalleerd. Nieuw gedrag ontstaat niet met één druk op de knop.”
Vanuit It’s Value richten we ons op de economische kant. Wat kost AI werkelijk? Welke investeringen leveren aantoonbare waarde op? Hoe richten we financiële governance in? En hoe bepalen we welke initiatieven moeten worden opgeschaald, geoptimaliseerd of beëindigd?
Vanuit TLAB kijken we naar leiderschap, teams en organisatieontwikkeling. Welke verandering vraagt AI van leidinggevenden? Hoe nemen we medewerkers mee? Welk gedrag is nodig om AI verantwoord te gebruiken? En hoe bouwen we een organisatie die zich kan blijven aanpassen terwijl de technologie zich verder ontwikkelt?
Dat zijn geen drie afzonderlijke vraagstukken en ook geen drie losstaande diensten. Het zijn drie invalshoeken op dezelfde verandering. Juist de samenhang bepaalt het resultaat.
Integraal sturen op AI
Veel organisaties hebben de experimenteerfase inmiddels bereikt. De uitdaging is nu om de stap te zetten van losse toepassingen naar een samenhangende en beheersbare ontwikkeling. Daarbij hoeft een organisatie niet direct een omvangrijk AI-programma op te starten.
De eerste stap is vaak eenvoudiger: samen vaststellen waar de organisatie nu staat, welke toepassingen al worden gebruikt, waar de grootste waarde ligt en welke risico’s onvoldoende worden beheerst.
Bij Improven brengen we daarvoor de kennis van Improven, It’s Value en TLAB samen. Niet omdat AI om meer adviseurs vraagt, maar omdat het vraagstuk te belangrijk is om vanuit slechts één discipline te benaderen. Strategie, waarde, governance en gedragsverandering moeten vanaf het begin met elkaar worden verbonden.
Dienstverlening
Carrière
Over ons
Contact