‘De data is er toch al?’ — de meest onderschatte zin in Business Intelligence

Binnen organisaties leeft vaak het idee dat het ontwikkelen van een rapport of dashboardje een relatief eenvoudige klus is. De vraag klinkt vaak logisch, begrijpelijk en onschuldig: “De data is er toch al? Kunnen jullie daar niet even een dashboard van maken?”

Wie dagelijks met Business Intelligence bezig is, weet dat de werkelijkheid aanzienlijk complexer is. Tussen een eerste informatievraag en een betrouwbaar dashboard dat geschikt is voor productie, ligt een intensief traject waarin analyse, techniek, afstemming en governance samenkomen. Wil je meer weten over dit proces? In dit artikel leggen we uit wat er allemaal komt kijken bij het produceren van informatieproducten.

Het begint niet met data, maar met begrip

Een goed BI-traject start niet met het bouwen van visualisaties, maar met het doorgronden van de werkelijke informatiebehoefte. Wat wil de business precies weten? Welke beslissingen moeten ondersteund worden? En misschien nog belangrijker: wat bedoelt men exact met begrippen als lead, project, regio of order?

In de praktijk blijken definities zelden eenduidig vastgelegd. Afdelingen hanteren verschillende interpretaties van dezelfde data. Processen zijn historisch gegroeid en niet altijd uniform ingericht. Het scherp krijgen van requirements vraagt daarom om veel gesprekken, doorvragen en valideren. Regelmatig wordt in deze fase een zogenaamd ‘proof of concept’ ontwikkeld, soms direct op de bronsystemen, om aannames te toetsen. Juist dan komen vaak de eerste datakwaliteitsvraagstukken naar boven en dan wordt duidelijk dat heldere eenduidige definities ontbreken.

De zoektocht onder de motorkap

Wanneer duidelijk is welke inzichten nodig zijn, begint de technische verkenning. In welke systemen bevinden zich de relevante gegevens? Hoe zijn deze vastgelegd? Zijn velden consistent gevuld? Wat is de herkomst van de data en welke bewerkingen hebben er al plaatsgevonden?

In grotere organisaties is kennis over applicaties en databronnen veelal verspreid. De business kent het proces, de functioneel beheerder begrijpt de inrichting van het systeem en de data engineer weet hoe data technisch wordt ontsloten. Het samenbrengen van deze perspectieven vraagt overleg en duidelijke regie. Zonder die gezamenlijke inspanning ontstaat het risico dat een dashboard technisch correct lijkt, maar inhoudelijk niet aansluit op de werkelijkheid.

Het fundament: ontsluiten en structureren

Voordat een dashboard gebouwd kan worden, moet de data technisch beschikbaar worden gemaakt binnen het dataplatform. In moderne omgevingen gebeurt dit vaak volgens de medallion-architectuur: ruwe data in de bronze-laag, opgeschoonde en gevalideerde data in de silver-laag en businessgerichte datasets in de gold-laag.

Deze gelaagde aanpak zorgt voor controle, herleidbaarheid en kwaliteit, maar vraagt ook ontwerpkeuzes en discipline. Data wordt niet simpelweg gekopieerd; zij wordt gecontroleerd, verrijkt en gestructureerd. In deze fase worden vaak verborgen problemen zichtbaar: ontbrekende waarden, inconsistente coderingen of historische vervuiling. Het oplossen hiervan raakt niet alleen het BI-team, maar ook proceseigenaren en applicatiebeheer. BI fungeert daarmee regelmatig als katalysator voor bredere procesverbetering.

Van data naar informatie

Wanneer de data technisch op orde is, volgt de stap naar modellering. Hier wordt bepaald hoe feiten en dimensies zich tot elkaar verhouden en hoe businesslogica wordt toegepast. Een goed datamodel zorgt ervoor dat definities consistent worden gebruikt en dat rapportages schaalbaar blijven wanneer de organisatie groeit.

Pas daarna komt het zichtbare deel: het dashboard zelf, bijvoorbeeld ontwikkeld in Microsoft Power BI of Tableau. Op dat moment lijkt het alsof het werk pas begint, terwijl in werkelijkheid het grootste deel van de inspanning al achter de schermen heeft plaatsgevonden. De kunst is om complexe data te vertalen naar heldere inzichten, zonder nuance te verliezen of verkeerde conclusies uit te lokken.

De factor organisatie

Naast de inhoudelijke en technische complexiteit speelt ook de organisatorische context een grote rol. Hoe groter de organisatie, hoe meer verantwoordelijkheden zijn verdeeld. Stakeholders hebben verschillende belangen, prioriteiten en perspectieven. Besluitvorming kost tijd en nieuwe inzichten kunnen leiden tot herziening van eerdere keuzes.

Het is daarom niet ongebruikelijk dat de ontwikkeling van een robuust dashboard – van initiële vraag tot productie – maanden in beslag neemt. Dat is geen teken van inefficiëntie, maar van zorgvuldigheid. Het is de verwachting dat de integratie van AI en BI de totale doorlooptijd wel aanzienlijk zal verkorten.

Van “even snel” naar structurele waarde

Het idee dat een dashboard slechts een visuele weergave van bestaande data is, doet geen recht aan het vakgebied. Business Intelligence vraagt om analytisch vermogen, technische expertise en sterke samenwerking tussen business en IT. De business kan ook zeker een rol spelen om de doorlooptijd van de ontwikkeling van een dashboard te verkorten: bijvoorbeeld door voldoende tijd vrij te maken voor de (soms) lastige vragen van de business analist, goed na te denken over de feitelijke informatiebehoefte en begrip op te brengen voor het (meestal) Agile voortbrengingsproces binnen het Business Intelligence team.

Wanneer dit proces goed wordt ingericht, ontstaat er meer dan alleen een rapport. Er ontstaat een betrouwbaar stuurinstrument dat besluitvorming ondersteunt, transparantie vergroot en bijdraagt aan strategische groei.

Een dashboard is daarmee geen eindproduct, maar het resultaat van een zorgvuldig opgebouwd fundament. En juist dat fundament bepaalt uiteindelijk de waarde die Business Intelligence toevoegt aan de organisatie.

Consultants van Improven hebben veel ervaring met Business Intelligence vraagstukken. Zij zijn bij uitstek sterk in het vervullen van de rol tussen business en IT.

Meer vragen over datakwaliteit, data analytics, BI of change management op dit vlak?

Boudewijn van den Dool +31 6 51 68 37 64
Privacyoverzicht

Deze site maakt gebruik van cookies, zodat wij je de best mogelijke gebruikerservaring kunnen bieden. Cookie-informatie wordt opgeslagen in je browser en voert functies uit zoals het herkennen wanneer je terugkeert naar onze site en helpt ons team om te begrijpen welke delen van de site je het meest interessant en nuttig vindt.